تفصیل الفصول فی شرح معالم الاصول [ابن‌الشهید الثانی] جلد 2 صفحه 176

همچون مثال سوّم از محلّ کلام خارج است زیرا بحث ما در تخصیص عامّ تا حدّی است که در تحت آن یک فرد باقی بماند درحالی‌که کلمه «النّاس» عامّ نیست بلکه برای معهود بوده و پرواضح است اسم معرّف به الف و لام معهود عامّ محسوب نمی‌شود ولی در این جواب می‌توان مناقشه و وقفه کرد چه آنکه صحّت اطلاق کلمه «النّاس» معهود بر شخص واحد ثابت نشده است ولی در عین حال امر از نظر ما سهل است.

تفصیل

مستدلّ در استدلال چهارمش فرمود:

دلیل چهارم بر اطلاق عامّ بر فرد واحد آیه: الَّذِینَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ است که باجماع مفسّرین از کلمه «النّاس» نعیم بن مسعود اراده شده است.

مرحوم مصنّف از این استدلال دو جواب می‌دهند:

جواب اوّل

اوّلا: چنین اتّفاق و اجماعی از اهل تفسیر ثابت نیست تا اطلاق «النّاس» بر شخص نامبرده امر قطعی و مسلّمی شده و بتوان بآن تمسّک نمود.

جواب دوّم

و ثانیا: بفرض آنکه اتّفاق مزبور را بپذیریم در جواب می‌گوییم:

این دلیل همچون دلیل سوّم از مورد صحبت خارج می‌باشد زیرا کلام ما در اینست که عامّ را می‌توان به واحد رساند و بآن اطلاق کرد یا این امر صحیح نمی‌باشد.

پرواضح است کلمه «النّاس» که بآن استدلال شده از سنخ عامّ